Tâm lý tuổi teen – những điều bố mẹ chưa hiểu

0

Từ 13 – 18 tuổi là độ tuổi mà trẻ có nhiều biến đổi về tâm, sinh lý. Nhiều bậc cha mẹ muốn quan tâm, hiểu con nhiều hơn nhưng nếu làm không đúng cách sẽ khiến con cảm thấy mệt mỏi, thậm chí khó chịu và xa cách với bố mẹ. Vậy làm thế nào để nắm bắt tâm lý tuổi teen và cha mẹ cần làm gì trong giai đoạn này? Hãy cùng tìm hiểu dưới bài viết.

Tuổi teen là gì?

Tuổi teen là độ tuổi từ 13 – 18 tuổi, đây là giai đoạn phát triển quan trọng của mỗi người. Tuổi teen là tuổi mới lớn, đang dậy thì và sắp bước sang tuổi trưởng thành. Độ tuổi này, trẻ có nhiều thay đổi về cả tâm lý và sinh lý. Phương pháp giáo dục về lối sống, đạo đức, ý thức,… cho trẻ ở giai đoạn này ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển sau này của chúng.

8 điều cha mẹ cần biết về tâm lý tuổi teen

Hiểu rõ về tâm lý tuổi teen để giúp cha mẹ có thể hiểu con và dạy con đúng cách là điều hết sức quan trọng. Dưới đây là 8 thay đổi về nhận thức và hành vi của trẻ mà bất cứ ông bố bà mẹ nào cũng cần biết.

Trẻ cần sự riêng tư

Ở độ tuổi này, trẻ rất cần sự riêng tư. Chúng muốn có không gian của riêng mình để làm những điều mình thích, được tự do, thoải mái, không bị người khác xen vào cản trở. Nhưng bố mẹ luôn muốn biết mọi thứ về con mình, con mình làm những gì, đi những đâu,… Mặc dù những điều đó đều xuất phát từ tình yêu thương và sự quan tâm của bố mẹ nhưng lại vô tình khiến con cảm thấy bị kiểm soát, không thoải mái, tệ hơn có thể nổi cáu, tức giận với bố mẹ.

Trẻ cần lắng nghe

Đôi khi trẻ chỉ muốn chia sẻ những câu chuyện của chúng, muốn cha mẹ lắng nghe và cảm thông, hay nói những lời động viên, khích lệ đầy ấm áp. Nhưng có số ít bố mẹ vì áp lực của cuồng quay công việc và cuộc sống nên đôi khi không thực sự lắng nghe con nói, thường xuyên cằn nhằn, xét nét con, áp đặt con phải làm thế này thế kia. Điều đó khiến những đứa trẻ chán nản, buồn bã và từ đó không muốn chia sẻ bất cứ điều gì với cha mẹ nữa.

Muốn được cha mẹ tin tưởng

Ở độ tuổi mới lớn này, các em thường cảm thấy mình dần bước đến tuổi trưởng thành, có thể làm được nhiều việc lớn lao như những người lớn. Đơn giản là trẻ chỉ muốn khẳng định mình, muốn cha mẹ có cái nhìn khác về mình, không coi mình là đứa trẻ cần được bao bọc quá nhiều. Các em cũng có những mối quan hệ bạn bè trong và ngoài nhà trường và muốn có những quan điểm, chính kiến, quyết định riêng mà không cần người khác can thiệp vào.

Trẻ chỉ cần cha mẹ đặt niềm tin vào mỗi việc mình làm, tin tưởng khả năng, nhân cách và đạo đức của mình, cho dù đối với cha mẹ việc đó là quá sức hoặc không hoàn toàn hợp lý. Nhiều trường hợp, bố mẹ không tin lời con nói, lấy những lời người khác nói hoặc chính bố mẹ nghĩ để phản bác con mình. Điều này làm cho trẻ cảm thấy mình không được tin tưởng, luôn bị ngờ vực dù không làm sai điều gì.

Dành nhiều thời gian cho bạn bè hơn là cha mẹ

Có thể các bậc phụ huynh sẽ buồn vì điều này, nhưng ở giai đoạn này, trẻ hứng thú hơn với những mối quan hệ riêng của mình, đơn giản là bạn bè. Các em sẽ bị thu hút bởi những buổi đi chơi, đi ăn uống, tụ tập với bạn. Đồng thời, khi tiếp xúc với nhiều người, bước ra thế giới bên ngoài nhiều hơn, trẻ sẽ càng bị cuốn vào những thú vui mới lạ. Đó cũng chính là lý do khiến các em dành ít thời gian hơn cho bố mẹ.

Cảm xúc thay đổi thất thường

Nếu bạn thường thấy con mình nổi nóng, cáu giận thì đừng vội trách chúng. Bởi trẻ sẽ có những thay đổi về tâm lý nhất định. Đôi khi vì áp lực học tập, vì các mối quan hệ bạn bè, hay quan hệ với bố mẹ sẽ khiến trẻ sẽ có những suy nghĩ nhạy cảm, tiêu cực. Chúng thường cảm thấy buồn rầu, trầm uất, vui buồn bất thường, dễ bị cảm xúc chi phối.

Hứng thú với bạn khác giới

Không chỉ thay đổi về tâm lý, mà sinh lý của trẻ cũng có nhiều phát triển phức tạp. Đây cũng là điều hết sức bình thường trong giai đoạn dậy thì của trẻ. Các em quan tâm nhiều hơn đến vấn đề tình cảm, thấy hứng thú với bạn khác giới hơn.

Bên cạnh đó, trẻ cũng muốn được người khác chú ý tới mình. Vì vậy, chúng sẽ để ý tới ngoại hình, trang phục, dành thời gian để làm đẹp cho bản thân hơn. Các em sẽ muốn tìm hiểu đối tượng mình thích, để ý đến mọi chi tiết, hành động nhỏ của người đó, dành sự quan tâm hơn hẳn những bạn bè bình thường.

Chủ động trong học tập

Trẻ cảm quan tâm nhiều hơn đến vấn đề học tập, lập kế hoạch, lựa chọn ngôi trường mình sẽ học trong tương lai. Chúng muốn tự ra những quyết định liên quan đến bản thân sau này. Đồng thời cũng học hỏi được nhiều thói quen làm việc và học tập nghiêm túc và trách nhiệm hơn.

Giải quyết vấn đề tốt hơn

Sự phát triển trong suy nghĩ và nhận thức về các mọi thứ xung quanh là nền tảng để giúp trẻ có khả năng tự giải quyết vấn đề mà chúng gặp phải. Các em sẽ tự đưa ra quyết định của mình dựa trên những phân tích đúng, sai của chúng. Có thể không giải quyết được tất cả những vấn đề hàng ngày gặp phải, nhưng trẻ luôn muốn tự mình làm mà không cần dựa dẫm hay phụ thuộc vào người khác.

Những điều bố mẹ nên làm

Quan tâm con nhiều hơn

Bố mẹ nên dành thời gian để lắng nghe con chia sẻ, tâm sự, nghe con kể những câu chuyện thường ngày. Cùng nói về những lo lắng, vấn đề của con và cho con lời khuyên một cách tự nhiên, để con tự lựa chọn.

Bên cạnh đó, việc chú ý đến những thay đổi về cảm xúc của con cũng rất quan trọng. Hãy tạo bầu không khí gia đình vui vẻ, ấm áp để trẻ cảm nhận tình cảm, sự quan tâm của bố mẹ dành cho chúng. Đừng quá chú tâm vào công việc mà quên đi việc dành thời gian cho con cái.

Tuy nhiên, quan tâm không có nghĩa là bố mẹ phải biết mọi thứ về con, luôn ép con phải chia sẻ câu chuyện của chúng. Việc đó không những không giúp ích được gì mà còn khiến trẻ cảm thấy khó chịu, bức bối vì cảm thấy bị kiểm soát và không có quyền riêng tư.

Tìm hiểu về sở thích của trẻ

Bạn có thể tìm hiểu những thứ con thích, những hoạt động vui chơi. Khuyến khích con tham gia những hoạt động cộng đồng, tích cực rèn luyện thể thao,… Khi đó, bạn với con sẽ có nhiều chủ đề chung để nói chuyện, không những thể hiện vai trò là bậc cha mẹ mà còn giống như người bạn để cùng sẻ chia, tâm sự với con.

Giáo dục giới tính

Ở giai đoạn này, giáo dục giới tính cho trẻ là điều vô cùng quan trọng và cần thiết. Ở Việt Nam, đa phần mọi người đều không cởi mở khi nói về chủ đề này. Bố mẹ cũng rất ít khi có thể thoải mái chia sẻ với con về những vấn đề nhạy cảm như vậy. Bạn nên chia sẻ với con một cách tự nhiên nhất, dạy con những kiến thức về giới tính để con phát triển toàn diện và đúng với lứa tuổi. Tránh để con tiếp xúc với những luồng thông tin sai trái, những tệ nạn xã hội.

Quan tâm đến sự an toàn của trẻ

Nói với con bạn về an toàn khi tham gia giao thông, việc phải tuân thủ chấp hành luật giao thông. Không cho phép con uống bia, rượu khi lái xe. Nhắc nhở chúng về những nguy hiểm có thể gặp khi tham gia giao thông, đồng thời thể hiện sự quan tâm đến an toàn của con mà không phải giống như đang ép buộc con.

Giáo dục trẻ về mức độ nguy hại của bia, rượu, thuốc lá, quan hệ tình dục không an toàn. Gợi mở những câu chuyện để trẻ được chia sẻ với bạn thoải mái nhất. Lắng nghe tâm sự của con để đưa ra lời khuyên hợp lý.

Không can thiệp sâu vào các mối quan hệ bạn bè nhưng cũng cần nhắc nhở con việc chọn bạn mà chơi, tránh tiếp xúc thân mật với những người bạn có có lối sống không lành mạnh hoặc ý thức, đạo đức, cách hành xử không tốt.

Xây dựng lối sống khoa học

Khuyến khích con rèn luyện thể lực hàng ngày, ngủ trước 11 giờ tối, ăn uống lành mạnh.

Không nên để ti vi trong phòng ngủ của con, không cho con sử dụng điện thoại quá nhiều.

Trên đây là những thông tin cần biết về tâm lý tuổi teen và điều bố mẹ nên làm để cùng con phát triển và trưởng thành tốt nhất.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây